สถาปัตยกรรมสมัยรัตนโกสินทร์

สถาปัตยกรรมสมัยรัตนโกสินทร์

 สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จขึ้นครองราชย์และสถาปนากรุงเทพมหานครขึ้นเป็นเมืองหลวงกรุงรัตน โกสินทร์ และทรงมีพระราชประสงค์ที่จะทำให้กรุงเทพมหานครเป็นเหมือนกรงศรีอยุธยาแห่ง ที่สอง กล่าวคือได้มีการสร้างสถาปัตยกรรมที่สำคัญ โดยเลียนแบบอย่างมาจากกรุงศรีอยุธยารวมไปถึงสถาปัตยกรรมประเภท บ้านพักอาศัย เรือนไทยบางเรือนที่ยังคงเหลือจากการทำศึกสงครามกับพม่าก็ถูกถอดจากกรุง ศรีอยุธยามาประกอบที่กรุงเทพมหานคร

   กรุงเทพมหานครกลายเป็นมหานครศูนย์กลางแห่งหนึ่งที่รวบรวมเอาผู้คนหลายหลาย ชาติวัฒนธรรมเข้ามารวมอยู่ด้วยกันไม่ว่าจะเป็น แขก (อินเดีย) ฝรั่ง (ชาติตะวันตก) และ จีน ที่มีการซึมซับวัฒนธรรมอื่นมาทีละน้อย หลักฐานในยุคนั้นไม่ปรากฏเท่าไร เนื่องจากผุพังไปตามสภาพกาลเวลา แต่จะเห็นได้จากภาพตามจิตรกรรมฝาผนังของวัดต่างๆ ที่สร้างขึ้นในสมัยนั้น รวมถึงรูปแบบบ้านพักอาศัยซึ่งมีตึกปูนแบบจีนอยู่ค่อนข้างมาก

ในสมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว นับเป็นยุคทองแห่งศิลปะจีน มีการใช้การก่ออิฐถือปูนและใช้ลวดลายดินเผาเคลือบประดับหน้าบันแทนแบบเดิม

   สมัยรัชกาลที่ 4 เริ่มมีการติดต่อกับชาติตะวันตกมากขึ้นดังเช่น วัดนิเวศธรรมประวัติ ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งเป็นศิลปะแบบกอธิค

    ต่อมาในยุคที่มีการล่าอาณานิคม พระมหากษัตริย์ของเราก็ทรงพระปรีชาสามารถเลือกหนทาง การประนีประนอม ไม่ให้เสียเอกราชไปโดยที่เราต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมความเป็นอยู่ของตัวเอง สถาปัตยกรรมไทยในสมัยนั้นจึงมีหน้าตาเป็นแบบสถาปัตยกรรมตะวันตก บ้านเรือนเปลี่ยนรูปแบบเป็นตึกก่ออิฐถือปูน มีการวางผังแบบสากลและตายตัว ไม่ใช้ Open Plan แบบเก่า มีการกั้นห้องเพื่อทำกิจกรรมต่างๆ เช่น รับแขก รับประทานอาหาร นั่งเล่น เป็นต้น

   สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพได้แบ่งประเภท ของบ้านเรือนในกรุงเทพตามแบบวัฒนธรรมออกเป็น 3 แบบ คือ

 

   1. แบบเดิม คือ แบบเรือนของผู้มีฐานะ (ระดับ)เดียวกัน เคยทำมาอย่างไรก็ทำมาอย่างนั้น มิได้คิดเปลี่ยนแปลงยกตัวอย่างเช่น วังเจ้าบ้านนายขุน
   2. แบบผสม คือ เอาตึกฝรั่งหรือเก๋งจีนมาสร้างแทรกเข้าบ้าง เข้าใจว่าเกิดขึ้นในรัชการที่ 4 และต่อมาจนต้นรัชกาลที่ 5 ดังตัวอย่างที่มีเก๋ง และ การแก้ไขตำหนักที่วังท่าพระ เป็นต้น
   3. เปลี่ยนเป็นอย่างใหม่ คือ เลิกสร้างเรือนแบบไทยเดิม และตึกฝรั่ง เก๋งจีน คิดทำเป็นตึกฝรั่งทีเดียว เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5


อย่าง ไรก็ตามรูปแบบของสถาปัตยกรรมในสมัยนั้นก็คงเอกลักษณ์ไทยเอาไว้บ้าง เช่นการนำ หน้าตาสถาปัตยกรรมไทย เข้ามาใส่ด้านหน้าของตึก ไม่ว่าจะเป็น ลายฉลุไม้ หลังคา ทรงจั่ว


โดย กระเบื้องดินเผาไทย แสงบรรพต

 www.th-tile.com

26-08-2012


บทความ


  • กระเบื้องดินเผามุงหลังคา ของ"ไทย"เรา มีวิธีแบ่งประเภทได้หลายวิธี เช่น อาจจะแบ่งตามรูปร่าง แบ่งตามวิธีการมุงหลังคา แบ่งตามการเคลือบสี--แบ่งตามการเคลือบ/ไม่เคลือบสี จะได้ว่า กระเบื้อ...

  • สันหลังคาปูน.png
    ความ(ไม่่)ลับ ของสันหลังคา อาคาร บ้าน เรือนเมื่อมองจากภายนอกเราจะเห็นโครงสร้างหลัก อะไรก่อน ตอบ : หลังคา รู้หรือไม่ ว่า เหนือกระเบื้องหลังคาขึ้นไป ยังมี สันหลังคา( บ...

  • กระเบื้องดินเผา2-3.jpg
    กระเบื้องดินเผามุงหลังคา ช่วยให้บ้านเย็น วันนี้กระเบื้องดินเผาไทย จะมาช่วยให้บ้านเย็น เคยสงสัยกันมั้ยว่า ทำไมเวลาเข้าวัดไหว้พระ ขอพรจากพระประธาน จะมีความรู้สึกว่าเย็นกายเย็นใจ...

  • con_20150212125139.jpg
    ดินอ่อนพอปั้นได้เหตุไฉนไม่ปั้นแต่งปล่อยไว้จนแห้งแข็งดินเปลี่ยนแปลงกลายเป็นหินเปรียบดังลูกของเราไม่ขัดเกลาปล่อยเขาชินทำผิดเป็นอาจิณต์จะติฉินกลัวเสียใจแต่พอหันมาปั้นก้อนดินนั้นไม่ยอม...

  • ใบโพธิ์ใหญ่.JPG
    สีกระเบื้องหลังคามีความหมาย พวกเราชาวไทยทั้งหลายคงเคยเข้าวัด หรือผ่านวัดกันมาแล้วทั้งนั้น ไม่ว่าจะผ่านเฉยๆหรืองานบุญใดๆ ซึ่งเชื่อว่าทุกคนหนีวัดไม่พ้นแน่ๆ ต้องเข้าวัดไม่เรื่องใดก็เร...

  • กระเบื้องดินเผาไทย.jpg
    ขึ้นบ้านใหม่ การขึ้นบ้านใหม่ครั้งแรก ตามตำราท่านให้ขึ้นวันพุธ วันพฤหัสบดีและศุกร์ ขึ้นทางทิศตะวันออกจะเป็นความ หรือถูกใส่ร้ายขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงใต้จะมีเครา...

  • กระเบื้องดินเผามุงหลังคา.jpg
    ว่าด้วย เรือนไทย ในจดหมายเหตุของแกมป์เฟอร์ ชาวเยอรมัน ซึ่งมากับเรือชาวฮอลันดาเมื่อ พ.ศ. 2233 ได้กล่าวถึงเรือนไทยในสมัยอยุธยาไว้ว่าบ้านคนธรรมดานั้นเป็นบ้านกระท่อม ปลูกด้วยไม้ไผ่ พื้...

  • บทความ ประวัติศาสตร์ ชลบุรี จังหวัดชลบุรีเคยเป็นชุมชนโบราณที่เคยมีมนุษย์ยุคหินใหม่อาศัยอยู่มาตั้งแต่ สมัยก่อนประวัติศาสตร์ เพราะว่าเคยมีการขุดค้นด้านโบราณคดีแล้วพบร่องร...

  • บทความ 12วิธี ตกแต่งทางเดินในสวนอย่าง ง่ายๆ แบบที่ 1 ทางเดิน แบบอิฐ กับกรวด ใช้อิฐดินเผา ขนาดใหญ่ กับกรวดแม่น้ำสีน้ำตาลเข้ม ขนาด 3 ซ.ม เหมาะกับพื้นที่สวนข้างบ้านที่ค่อนข...

  • con_20080629155415_b.jpg
    บทความ แต่งสวนสวย Be More Colorful สวนหลากสี คอลัมน์ DECORATE "สวน" ใครก็ต้องนึกถึงสีเขียว แต่เพื่อความน่าสนใจและสร้างบรรยากาศให้สวนสีเขียวกลายเป็นสวนหลากสี ทว่าย...

  • กระเบื้องลอนเขียวสุราษ1.jpg
    บทความ ความลาดชันของหลังคาแต่ละชนิด หลังคาบ้าน นั้นจุดเด่นที่สะดุดตาที่สุดของบ้าน ซึ่งถ้าทำไม่ดีก็มีปัญหารั่วซึมและจะลามไปถึงปัญหาต่าง ๆ อีกเยอะ แก้ไขกันลำบาก เมื่อเริ่มค...

  • บทความ ประวัติ ประเพณีวิ่งควาย เมื่อกว่า 140 ปีก่อน ประวัติ……เมื่อประมาณ 140 ปีเศษมาแล้ว ณ วัดใหญ่อินทาราราม จ.ชลบุรี ได้มีการหารือระหว่างสมภารกับอุบาสกอุบาสิกาของวัด แล...

  • ศาลากระเบื้องว่าว.jpg
    ฤกษ์ยามและวิธีการก่อสร้างตามความเชื่อถือแต่โบราณ ผู้ใดปลูกเรือนในเดือนอ้าย ย่อมจักได้เป็นเศรษฐี ทรัพย์สินเพิ่มพูนมี เพราะเดือนนี้อุดมผล ผู้ใดปลูกเดือนยี่ ทรัพย์สินมีมามากผลเมื่อดิ...

  • กระเบื้องดินเผา111.jpg
    กระเบื้องดินเผาไทย ชวนสู้ร้อนกัน เว้ยเฮ้ย เมืองใหญ่ หรือหมู่บ้านจัดสรร ที่เต็มไปด้วย อาคารคอนกรีต อาคารแทบทุกหลังเปิดเครื่องปรับอากาศ และหันคอยระบายความร้อนออกมาภายนอก รวม...

  • 2019-10-24.jpg
    แบ่งปันความรู้ เรื่อง เครื่องปั้นดินเผา องค์ความรู้จากญี่ปุ่น การวางภาชนะ ห้องแรก ซึ่งคือ Fire Box จะต้องเป็นชิ้นงานที่แข็งแกร่งและดินต้องทนไฟได้สูง เพราะเป็นห้องที่จะสัมผัสถูกขี้...

  • กระเบื้องรางจีนเหลืองเขียว.jpg
    เครื่องเคลือบดินเผา แบบญี่ปุ่น การเผาใช้คนหลายคน ผัดเป็นสองกะ กะละหกชั่วโมง ใช้ระยะเวลาประมาณ 4-5 วัน เราอุ่นเตาอย่างน้อย 1คืนโดยใช้ไม้เนื้อแข็งเป็นฟืนหน้าประตูเตา แล้วจึงดันเข้าไป...

  • หนองมน หนองน้ำมนต์หนองน้ำมนต์ เมืองคนหวานเปิดตำนาน อัน ชื่อ"หนองมน"นั้น หลายๆคนอาจจะสงสัยว่าชื่อนี้ ได้แต่ใดมา ผ่านไปใครแวะมาจะรู้บ้างหนอ ว่าหนองน้ำมนต์คือชื่อเดิมของ “หนองมน” ที่ร...

  • กระเบื้องหลังคาดินเผา.jpg
    กระเบื้องดินเผาของเราเป็นฉนวนกันความร้อนโดยธรรมชาติ จึงป้องกันความร้อนที่อยู่ด้านนอก วิธีที่ดีที่สุดเพื่อแสดงให้เห็นนี้คือการคิดว่ากระเบื้องดินเผาเป็น สกรีนเซฟพลังงาน การเปิด...

  • กระเบื้องดินเผาผนัง.jpg
    กระเบื้องดินเผา พัฒนาการการใช้ของผู้บริโภค รู้มั้ย?กระเบื้องดินเผามีใช้มาตั้งแต่อดีตกาล และยังใช้มาถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะประเทศแถบเอเชียตะวันออกจะเห็นได้มากที่สุด ด้วย ภูมิความรู้ ...

  • กระเบื้องดินเผาผนัง.jpg
    ใช้กระเบื้องดินเผาแต่งผนังภายนอก ทาเคลือบด้วยน้ำยากันซึมหลายรอบหน่อย ก่อนจัดสวนหญ้าเทียมข้างบ้าน เพิ่มความรู้สึกดีๆ เวลาพักผ่อนอยู่บ้าน กระเบื้องดินเผาติดผนัง ขอบคุณภาพสวยๆจากคุ...

  • "วัด"ที่ต้องการใช้เพื่อซ่อมแซม จำนวนน้อยกว่า 20 แผ่น *จัดถวายฟรี* *ตามข้อกำหนดของโรงงาน* 1 กระเบื้องหลังคาวัดที่เข้าเงื่อนไข คือ 1.1 กระเบื้องเกล็ดปลา 1.2 กระเบื้องสุโขทัย 1.3 กร...
    • กระเบื้องดินเผา หลังคา.jpg
      กระเบื้องดินเผาไทย โรงงาน กระเบื้องดินเผาไทย แสงบรรพต ชลบุรี 0898342552 เราเป็น 1ในผู้ผลิต และจัดจำหน่าย ชั้นนำของกระเบื้องดินเผาและเครื่องเคลือบดินเผาในประเทศไทย ที่มีชื่อเสียง...
    • กระเบื้องเกล็ดปลา เคลือบดินเผา สีเหลืองเขียว
      ภาพถ่ายหน้างาน ลูกค้า บางส่วน กระะเบื้องดินเผาไทย th-tile.com
    • กระเบื้องหลังคาดินเผา  กระเบื้องดินเผามุงหลังคา
      กระเบื้องดินเผามุงหลังคาและกระเบื้องเคลือบดินเผาหลังคา แบบดั่งเดิมที่ผ่านการพัฒนาบางส่วนสำหรับงานซ่อมสร้างที่ต้องการรักษาคุณค่าทางวัฒนธรรมไว้ หรือ แบบที่พัฒนารูปแบบและขนาด ให้ดียิ่...

Visitors: 808,654